Przyczyny i leczenie zerwania dalszego przyczepu mięśnia dwugłowego

Zerwanie przyczepu dalszego ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia (bicepsa) to uraz mięśniowy wynikający z gwałtownego rozciągnięcia napiętego mięśnia, najczęściej podczas treningu siłowego lub gwałtownego dźwignięcia, szarpnięcia ciężkiego przedmiotu. Na czym dokładnie to polega i jakie daje objawy?

Kto znajduje się w grupie ryzyka?

Zerwanie ścięgna obwodowego bicepsa najczęściej dotyczy kończyny dominującej (80%), w zdecydowanej większości dotyka mężczyzn przed 40 rokiem życia (96% przypadków).

Czynnikami ryzyka jest:

  • przyjmowanie sterydów anabolicznych,
  • przewlekły nikotynizm (ryzyko większe ponad siedmiokrotnie),
  • zaburzenia ukrwienia przyczepu mięśnia,
  • przewlekłe zapalenie ścięgna.

Budowa anatomiczna przyczepu

Przyczep obwodowy ścięgna bicepsa lokalizuje się na guzowatości kości promieniowej tuż poniżej stawu łokciowego.  Mięsień dwugłowy jak sama nazwa wskazuje ma 2 głowy: głowa krótka przyczepia się bardziej obwodowo i jest silniejszym zginaczem łokcia oraz głowa długa. Dodatkowo głowa krótka przyczepia się w proksymalnej części kości promieniowej i jest silniejszym odwracaczem przedramienia. 

Objawy zerwania ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia

Pełne zerwanie ścięgna obwodowego bicepsa zazwyczaj daje typowe objawy w badaniu klinicznym, uszkodzenia częściowe lub przewlekłe tendinopatie (stany zalane ścięgna) diagnozowane przy użyciu badania USG lub rezonansu magnetycznego. 

 

Podstawowym objawem jest uczucie zerwania i gwałtownego „strzału” w okolicy przedniej łokcia podczas gwałtownego napięcia mięśnia dwugłowego ramienia. Najczęściej w mechanicznie gwałtownego wyprostu łokcia, rzadziej zgięcia łokcia wbrew dużej sile oporu. Bardzo często przez pacjentów opisywane jest  jako uczucie „rozprucia się czegoś w środku” z wyraźnie słyszalnym przez nich dźwiękiem. 

 

Ból okolicy przedniej łokcia, osłabienie siły zgięcia łokcia, oraz odwracania przedramienia są dolegliwościami typowymi dla zerwania ścięgna mięśnia dwugłowego

 

Charakterystycznym objawem w badaniu jest zmiana kształtu mięśnia dwugłowego z jego typowym skróceniem i wybrzuszeniem. W przedniej części łokcia może pojawić się krwiak. Po zerwaniu przyczepu obwodowego bicepsa pacjenci typowo odczuwają osłabienie siły odwracania przedramienia (osłabienie o 40-50%) oraz osłabienie siły zgięcia o około 30-40%.

Objawami klinicznymi ewidentnymi w badaniu przedmiotowym są: zmiana kształtu mięśnia dwugłowego ramienia, brak napiętego ścięgna w dole łokciowym (test haka). Trudności diagnostycznych z powodu niejednoznacznych objawów dostarcza niepełne zerwanie ścięgna. 

Diagnostyka obrazowa

W przypadku wątpliwości klinicznych przy rozpoznaniu zerwania ścięgna obwodowego mięśnia dwugłowego ramienia można wspomagać się badaniami obrazowymi: 

  • USG – badanie łatwo dostępne, ale obarczone pewnym ryzykiem błędu podczas interpretacji,
  • rezonans magnetyczny – badanie zdecydowanie bardziej obiektywne i czułe, pozwala odróżnić uszkodzenia częściowe od całkowitych. 

Badanie te są najczęściej wykonywane w przypadku wątpliwości, czy mamy do czynienia z pełnym zerwaniem ścięgna bicepsa.

Jak wygląda leczenie zachowawcze zerwania ścięgna obwodowego bicepsa?

Leczenie zerwania ścięgna obwodowego bicepsa jest uzależnione od wymagań pacjenta, jego aktywności, wieku oraz od tego czy mamy do czynienia z pełnym, czy częściowym uszkodzeniem przyczepu. Proces ten można jednak podzielić na dwa rodzaje: leczenie zachowawcze i operacyjne. 

Leczenie zachowawcze zarezerwowane jest dla pacjentów o małych wymaganiach, akceptujących osłabienie siły mięśniowej,  pacjentów w wieku podeszłym lub z przeciwwskazaniami do operacji. Zachowawcze leczenie jest leczeniem objawowym, przeciwbólowym i polega na okresowym odciążeniu kończy w temblaku, chłodzeniu, oraz stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. 

Wyniki leczenia zachowawczego są przewidywalne i powodują osłabienie funkcji kończyny, ubytek siły odwracania przedramienia jest słabszy o około 40-50%, ubytek siły zgięcia stawu łokciowego o około 30-40% a ubytek siły chwytu o około 15%.

Z naszego bloga dowiesz się również, co to jest fizjoterapia i jak różni się od rehabilitacji.

Leczenie operacyjne zerwanego ścięgna obwodowego bicepsa

Leczenie operacyjne zerwania obwodowego przyczepu bicepsa wskazane jest u ludzi młodych, aktywnych, pracujących fizycznie i chcących odzyskać pełną sprawność kończyny. Polega ono na ponownym przytwierdzeniu zerwanego ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia do miejsca swojego pierwotnego przyczepu.

 

Stosuje się w tej chwili 2 techniki operacyjne: z jednym lub dwoma cięciami operacyjnymi. Sposób stabilizacji ścięgna zależy od preferencji operatora i dostępnego sprzętu oraz implantów. Są 3 rodzaje stabilizacji ścięgna do kości:

 

  • przez tunel kostny (technika 2 cięć operacyjnych) bez użycia dodatkowych implantów, metoda polega na ponownym wszyciu ścięgna w kość,
  • przy użyciu 2 kotwic pogrążonych w kości i doszyciu ścięgna do miejsca pierwotnego przyczepu,
  • przy użyciu dedykowanego endobutona (rodzaj implantu) z dodatkową stabilizacją ścięgna w kości przy użyciu śruby.

Badania biomechaniczne wykazały, że największą wytrzymałość i siłę mocowania ścięgna do kości uzyskuje się przy użyciu trzeciej metody, czyli połączenia endobutona ze śrubą.

 

Postępowanie pooperacyjne po naprawie zerwanego ścięgna obwodowego mięśnia dwugłowego ramienia zależy od użytej techniki operacyjnej. Zastosowanie stabilizacji ścięgna przez endobuton wraz ze śrubą pozwala na wczesne wdrożenie ćwiczeń ruchowych, stopniowe zwiększanie zakresu ruchu oraz brak konieczności stosowania unieruchomienia zewnętrznego takiego jak unieruchomienie w gipsie. Okres powrotu do ćwiczeń siłowych lub pracy fizycznej to 6 miesięcy. Konkretny algorytm rehabilitacji i zalecenia pooperacyjne są ustalane z pacjentem i fizjoterapeutą w zależności od zastosowanej techniki operacyjnej. 

Dowiedz się więcej o tym, jak wygląda chirurgia barku.

Możliwe powikłania pooperacyjne

Leczenie operacyjne obarczone jest pewnym ryzykiem powikłań. Odpowiednio wykonana operacja przez wykwalifikowanego chirurga zmniejsza ryzyko działań niepożądanych, niemniej jednak należy wiedzieć o możliwych komplikacjach. Wśród opisywanych powikłań obserwuje się:

  • uszkodzenie gałęzi czuciowych nerwów przedramienia i związane z tym zaburzenia czucia powierzchownego po stronie bocznej przedramienia. Jest to najczęściej powikłanie tymczasowe i ustępujące samoistnie po 3-6 miesiącach (statystycznie około 9% operacji), do tej pory nie zaobserwowałem takiego powikłania w swojej praktyce,
  • uszkodzenie gałęzi ruchowej nerwu promieniowego i związane z tym porażenie prostowników palców, jest to najczęściej porażenie przemijające samoistnie po upływie 3-6 msc. (statystycznie około 1-2% operacji), do tej pory nie zaobserwowałem takiego powikłania w swojej praktyce,
  • skostnienia między kością łokciową i promieniową ograniczające rotację przedramienia,
  • ponowne uszkodzenie przyczepu ścięgna,

złamania kości promieniowej na skutek zbyt dużego kanału przy metodzie 2 cięć.

Podsumowanie

W swojej praktyce posiadam wieloletnie doświadczenie w leczeniu zachowawczym i operacyjnym zerwania obwodowego przyczepu mięśnia dwugłowego ramienia, wykonuję operację przy użyciu wszystkich wyżej wymienionych technik operacyjnych skłaniając się ku ostatniej z powodu najkorzystniejszych właściwości biomechanicznych. Stosując kompleksowe podejście do urazu wraz z doborem adekwatnych implantów oraz zaplanowaniem pooperacyjnej rehabilitacji we współpracy z wykwalifikowanymi terapeutami staram się pomóc pacjentom w możliwie najlepszy i najbezpieczniejszy sposób.

Udostępnij artykuł