Co to jest zespół rowka nerwu łokciowego i jakiego leczenia wymaga?

Zespół rowka nerwu łokciowego jest drugą co do częstości neuropatią uciskową w obrębie kończyny górnej.  Choroba może być skutkiem urazu stawu łokciowego (wtórnie do złamań lub zwichnięć w obrębie stawu), może wynikać z przykurczu stawu łokciowego lub być wynikiem zmian zwyrodnieniowych stawu łokciowego. Bardzo często jednak nie udaje się ustalić jednoznacznej przyczyny ucisku (30-50% neuropatii ma niejasne pochodzenie). Dodatkowo choroba może rozwijać się wtórnie w schorzeniach takich jak cukrzyca czy reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Wyjściowym problemem i źródłem zaburzeń funkcji nerwu łokciowego jest jego ucisk i podrażnienie przez struktury zewnętrzne powodujące jego niedokrwienie i miejscowe uszkodzenie.

Jakie są przyczyny zespołu rowka nerwu łokciowego?

Najczęstszymi strukturami uciskającymi nerw łokciowy w okolicy rowka są: 

  • brzuśce mięśnia zginacza łokciowego nadgarstka i powięź Osborne’a,
  • Więzadło Osborne’a,
  • arkada Struthersa (część powięzi na wysokości ramienia),
  • przyśrodkowa głowa mięśnia trójgłowego ramienia,
  • nietypowe struktury anatomiczne,
  • deformacje kostne pourazowe lub zwyrodnieniowe.

Objawy zespołu rowka nerwu łokciowego

Objawy mogą dotyczyć zaburzeń funkcji czuciowych i ruchowych nerwu. Najczęściej polegają na zaburzeniach czucia palca małego i połowy łokciowej palca serdecznego. W bardziej nasilonych neuropatiach dochodzi również do bóli po stronie wewnętrznej stawu łokciowego. Pacjenci skarżą się też na obniżenie sprawności ręki. W zaawansowanych stadiach choroby dochodzi do osłabienia i zaniku niektórych mięśni reki, upośledzenia sprawności ręki lub nawet porażennego przykurczu ręki.

Dodatkowe badania pomagające w rozpoznaniu

Badanie EMG jest to badanie przewodnictwa nerwu. Wykonuje się je, aby ocenić poziom oraz stopień zaawansowania uszkodzenia nerwu. Ma ono znaczenie prognostyczne dla oceny rokowania pooperacyjnego. 

Natomiast badanie USG okolicy rowka z oceną nerwu wykonuje się w celu oceny zmian mogących powodować ucisk nerwu, stabilności nerwu w rowku podczas ruchu zgięcia i wyprostu łokcia co ma istotne znaczenie dla doboru metody operacyjnej. 

Rozpoznanie zespołu rowka nerwu łokciowego

Rozpoznanie zespołu rowka nerwu łokciowego postawione jest w oparciu o dane wynikające z rozmowy z pacjentem i specyficzne objawy kliniczne wykrywane przez lekarza w trakcie badanie. Potwierdzenie rozpoznania uzyskuje się wykonując badania dodatkowe takie jak EMG, USG, RTG.

 

Różnicowanie diagnostyki

 

W różnicowaniu zespołu rowka nerwu łokciowego należy brać pod uwagę:

  • zespół kanału Gouyon’a,
  • dyskopatię odcinka szyjnego kręgosłupa na poziomie C7-C8.

Z naszego bloga dowiesz się też, jak leczyć łokieć tenisisty.

Jak wygląda leczenie zespołu rowka nerwu łokciowego?

Leczenie zachowawcze polega na postawie wyczekującej, unikaniu sytuacji, w której staw łokciowy jest zgięty (włącznie z unieruchomieniem stawu w wyproście na noc) oraz farmakoterapii. W przypadku braku narastających objawów, braku istotnych zaburzeń czuciowych i ruchowych taka postawa dopuszczalna jest do 6 miesięcy.

Leczenie operacyjne zespołu rowka nerwu łokciowego zarezerwowane jest dla pacjentów z istotnymi objawami czuciowymi i deficytami motorycznymi oraz z istotnym zaburzeniem przewodnictwa w nerwie łokciowym w badaniu EMG lub uporczywą objawową niestabilnością nerwu. Operacje wykonuje się w znieczuleniu ogólnym lub regionalnym: polega ona na uwolnieniu nerwu  z ewentualną transpozycją (przeniesieniem nerwu) na przednią powierzchnię kości ramiennej. W trakcie operacji stosuję się okresowe niedokrwienie kończyny przy pomocy opaski pneumatycznej zaciśniętej na ramieniu lub przedramieniu – takie warunki są optymalne dla bezpiecznego przeprowadzenia procedury. 

Po leczeniu operacyjnym pacjenci nie stosują unieruchomienia. Od 2 dób pooperacyjnej stosujemy mały opatrunek na okolicę rany. Szwy pooperacyjne należy usunąć po 10-14 dniach od operacji. Przez okres 4-6 tygodni po operacji zalecane jest odciążenie kończyny operowanej – przeciwwskazana jest praca fizyczna. Postępowanie pooperacyjne nie wymaga rehabilitacji zespołu rowka nerwu łokciowego poza ewentualną pracą nad blizną. Kontrole odbywają się w trybie 2, 6, 12 tygodni po operacji oraz ostatecznie po 6 i 12 miesiącach od operacji. 

Z naszego bloga dowiesz się również, jak wygląda chirurgia łokcia.

Wdrożenie leczenia operacyjnego w odpowiednim czasie stwarza pacjentowi szansę na pełen powrót do sprawności oraz pełną regenerację nerwu łokciowego po jego uwolnieniu. 

Udostępnij artykuł